Հինգերորդ Մրցույթ-13

Իրինա Հախունց… ծնվել եմ Շահումյանում, տարվա ամենապայծառ եղանակի ամենախենթ օրը՝ օգոստոսի 25-ին: Այժմ 20 տարեկան եմ, բնակվում եմ Երևանում: 2007-ին ավարտել եմ թիվ 108 մջն. դպրոցը, 2011-ին՝ Երևանի <<Հրաչյա Աճառյան>> համալսարանը, մասնագիտությամբ լրագրող: Ուսանողական տարիներին պարբերաբար հոդվածներ եմ հրատարակել համալսարանական <<Առաքյալ>> թերթում: Նաև անդամակցել եմ <<Միասին>> երիտասարդական կազմակերպությանը: Ներկայումս սովորում եմ <<Casting school>> հեռուսատահաղորդավարական ստուդիայում: Զբաղվում եմ այսպես ասած – բլոգգինգով: Սրտով ու հոգով նվիրված եմ մասնագիտությանս, ի դեպ՝ ասում են ժուռնալիստի համար բավական հետաքրքիր և ուժեղ ազգանուն ունեմ… Իրինա Հախունց:

<Էշն> ու ավանակը

 

Աշխարհի ամենաստոր կենդանին թերևս մարդն է…

   -Հոոո՜շ: Ու՞ր ես գլուխդ տնկած գնում ա՛յ էշ անտեր, այսկողմ անցի անաստված,- շարունակ մտրակելով առանց այդ էլ հալից ընկած կենդանուն, ջանասիրաբար հայհոյում էր,- էշը ես եմ է, ոչ թե դու, որ քո նման քավթառ անբանի հետ գլուխ եմ դնում:

<<Վերջապես, վերջապես հասկացար, որ ավանակն ինքդ ես: Ես չլինեի, տեսնեմ ո՞նց էիր էս հսկա գերանները մինչև տուն քարշ տալու, դեռ արածիցս էլ դժգոհում ես>>:

-Տեսնես որ մի գրողի տարածն է քեզ <<աշխատավոր կենդանի>> պիտակը կպցրել. մինչև չդաղեմ, տեղիցդ շարժվողը չես,- և այս ասելով, Գրիգորը ողջ ուժով ճիպոտահարեց խեղճին:

<<Ու՞ր էր դրա նման մի գրողի տարած էլ քեզ տեսակ-տեսակ պիտակներ շարեր: <<Աշխատավոր կենդանի>> լինելը դեռ չի նշանակում <<էշ>> լինել: Քեզ պես ծույլ ու ժլատներն են իսկական <<էշեր>>-ը, իսկ ես իմ կյանքի ու առողջության հաշվին տունդ եմ պահում, դեռ մի բան էլ խանում կնոջդ նազ ու տուզը տանում, վայրենի լակոտներիդ ծաղրուծանակը կուլ տալիս>>:

Այսպես, մարդ ու անասուն միմյանց բարձրաձայն ու մտքում <<գովերգելով>> նեղլիկ կածանով տուն էին շտապում: Գյուղը բավական հեռու էր, ոտքով մինչև երկու ժամ պետք է քայլեին, իսկ արևն անխնա այրում էր: Անտառից արդեն դուրս էին եկել և տապից պատսպարվելու, գոնե մի փոքր հանգստանալու համար մոտակայքում ոչ մի ծառ չէր երևում: Հուլիսյան շոգը թշնամաբար էր տրամադրվել բնության նկատմամբ. ոչ անձրև, ոչ քամի…

<<Կրակ ու պատիժ>>,- մտածեց Գրիգորը, ապա նայելով ծանրությունից հևացող էշի բարալիկ մեջքին ու հազիվ շարժվող ծուռտիկ ոտքերին, մի հարված ևս հասցրեց:

-Իսկական կրակ ու պատիժը դու՛ ես, ձրիակեր ջադու:

<<Եթե նույնիսկ լուսինն էլ իջեցնեմ քեզ համար, միևնույնն է, նույնն անտաշն ես մնալու: Հասանելիքս էլ ի՞նչ է — մի բուռ խոզան` մուրացկանի ողորմություն: Իմ բերած խոտն էլ ես ինձ համար ափսոսում>>:

Գրիգորը, մոտ քառասուն տարեկան, ճիպոտի պես նիհար, միջահասակ մարդ էր: Քունքերի մոտ մազերն արդեն նկատելիորեն ճերմակել էին. <<երևի խելքին շատ զոռ տալուց է>>,- կատակում էին համագյուղացիները:

Հինգ երեխա ուներ —  չորս տղա և մի աղջիկ: Մեկը մյուսից կապը կտրած: Հարևանները հույսեր էին փայփայում, ուր գոնե վերջինը, որ դեռ գրկի երխա էր, որպես աղջիկ խելոք, համեստ կլինի, չնայած դժվար Գրիգորից խելացի զավակ ծնվեր: Գյուղում ծույլ, փնթփնթան, հարբեցողի <<համբավ էր վայելում>>: Տեսնելիս անգամ մարդիկ փոխում են իրենց ճանապարհը, որ <<հանկարծ մի փորձանքի չգան>>: Ինչ աշխատանք էլ վստահում էին, դեռ մեկ ամիսը չլրացած, վռնդում էին ու այդ ժամանակ եկ ու օր ու գիշեր Նախշունի անեծքները լսի.

-Հողեմ գլուխդ, ալկաշ, էս հինգ երեխան ո՞վ ա կերակրելու: Ծայրը ծայրին չենք կարողանում հասցնել, իսկ դու ամբողջ օրը սրա-նրա խելքին ընկած շիշը ձեռքիցդ վայր չես դնում, սարսա՛ղ:

Ամեն անգամ Նախշունի նմանատիպ հարձակումներին հաջորդում էին կռվի հայհոյախառն տեսարանները:

-Ի՞նչ ես կանգնել աչքերդ խոնարհած ողորմելի անասուն: Չլինի՞ մտածելու ունակություն ես ձեռք բերել: Էդ քո խելքի բանը չի, լսեցի՞ր, փոխանակ ես` մարդ արարծս մտածմունքների մեջ ընկնեմ, դու քեզ առաջ նետում հա՞,- անդադար շաղակրատում էր Գրիգորը:
<<Դու՞ մտածես: Հոգնած չլինեի մի լավ կհռհռայի ասածներիդ վրա, չնայած մի բան ճիշտ ասեցիր — մտածելը ՄԱՐԴ արարածի համար է, իսկ դու մարդ չե՛ս, մարդ չե՛ս>> , — լեզու ունենար, խեղճն ամբողջ կոկորդով կգոռար:
Հերթական հարվածից խուսափելու համար արյունոտված ոտքերը դանդաղորեն առաջ շարժեց. առջևում դեռ շատ ճանապարհ կար, իսկ երկինքն ասես հուր էր թափում վերևից:

Գյուղի մերձակայքում ծձում էին ցորենի ոսկեշող դաշտերը:
Հնձի եռուն շրջանն էր: Կոմբայնավարները քիթ սրբելու ժամանակ չունեին: Բեռնատարներն այս ու այն կողմ էին սլանում` բեքը ժամանակին տեղ հասցնելու նպատակով:
Արդեն հնձած տարածքներում ազատորեն արածում էին երկու հորթ և մի էշ: Մոխրուկն աչքերը բարձրացրեց և տեսավ իր ցեղակցին: Տեսավ ու նախանձեց… նախանձեց նրա ազատությանը, առատ ուտելիքին, տիրոջը — գուցե և շատ բարի:
Ինքն էլ մի ժամանակ նրա պես անհոգ էր. հոգատար տիրոջ ձեռքի տակ էին մեծացել ինքն ու մայրը: Ողջ օրն ուրախ թռչկոտում էր հանդերում. ոչ հոգս, ոչ տանջանք: Ցավոք, մանկական հեքիաթի նմանվող բերկրալի օրերը խաթարելու եկավ այդ տարվա երաշտը: Մարդիկ ստիպված անասուններին հեռու տեղերում վաճառելու տարան. որ խոտի պակասությունից չսատկեն: Մոխրուկն ու մայրն էլ արժանացան մյուսների բախտին: Համլետի համար հեշտ չէր բաժանվել նրանցից, բայց այլ ելք չուներ: Վաճառելիս նայեց Գրիգորի աչքերին ու պարզամտորեն խնդրեց.
-Մոխրուկիս լավ կնայես:

<<Կնայեմ, բա չեմ նայի…..>> , — մտքում հեգնեց Գրիգորը և մի խեթ հայացք նետելով քուռակի կողմը, լեզուն լկտիաբար ծպպացրեց ու տուն քշեց նրանց: Այդ պահից Մոխրուկն ատում էր նոր տիրոջը: Բայց դժբախտությունը միայնակ չի գալիս: Երկու շաբաթ անց մայրը գոմում ծարավից սատկեց` ձագուկին թողնելով բոլորովին միայնակ: Գրիգորի կապը կտրած լակոտները խեղճ քուռակի հոգին հանում էին, ինչ օյիններ ասես, որ չէին սարքում: Բայց հո միայն որբուկի հետ չէին այդպես վարվում: Հրևանններին ևս օր ու արև չէին տալիս — թալանում էին այգիները, ապակիներն էին քարերով ջարդում, իրենցից փոքրերին ծեծում: Թե այդքան համարձակն ես, ծնողներին բողոքիր նրանց արարքների մասին, Նախշունն այնպես էր թարս ու շիտակ շշպռում, որ դու էիր մեղավոր դառնում:

Արդեն հասել էին գյուղ: Երազկոտ աչքերով Մոխրուկը նայեց աղբյուրին, բայց չհամարձակվեց ճանապարհից շեղվել:
-Էդ գերաններն ընկնեն գլխիդ, — անեծքների պարկը կրկին բացվեց,- սատկես պրծնեմ քեզանից չտես:
<<Ե՞ս եմ չտեսը, երեխաների հաշվին ապրող կաչաղակ: Էս գերանը որ իմ գլխին ընկնի ու տուն չհասնի, վաղը տանիքը քո չոր գլխին կընկնի>>:

Հերթական աշխատանքից հեռացվելուց հետո ընտանիքը սոված էր մնացել: Նախշունը գնացել, ձեռ ու ոտ էր ընկել, աղաչել-պաղատել, մի կերպ գյուղի նախրապանի գործն ամուսնուն էին տվել: Բայց Գրիգորը որտեղ, բարեխիղճ աշխատողը որտեղ: Երեխաներն էին կովերին հանդում պահում: Իհարկե, շառն ու փոձանքն անպակաս էին:

Բակ հասնելուն պես հոգնատանջ էշը փռվեց գետնին: Տղաները խեղճին խեղդելով մի կերպ գոմ հասցրին` առանց ջրի, խոտի դուռը երեսին շխկացնելով: Ամբողջ գիշեր ծարավից տոչորվելով պատեպատ էր խփվում, բայց լսող չկար: Անզորությունից կրկին գետնին տապալվեց: Լուսադեմին մի կերպ ոտքի կանգնեց. գլուխը պտտվում էր, ոչինչ չէր տեսնում, ամեն ինչ թաղված էր թանձր խավարի մեջ: Հարբածի պես օրորվելով երկու քայլ կատարեց… ավելին անել չկարողացավ:

Առավոտյան աքլորականչի հետ լսվեց նաև Նախշունի ճղճղան ձայնը.
-Անուղեղ գլուխդ չորանա, քեզ էլ տղամա՞րդ են ասում, ընտանիքի հայր ե՞ս կոչվում: Ձմեռը օդ փչելով ե՞ս էրեխեքիդ տաքացնելու: Փայտն էլ պիտի ե՞ս բերեմ:
-Օ՜ֆ, ի՞նչ ես լույսը չբացված ագռավի պես կռկռում,- հորանջելով ծոր տվեց Գրիգորը:
-Ես կռկռում եմ, դու էլ սոխակի նման դայլայլում ես հա՞,- վերմակն ամուսնու վրայից քաշելով խայթեց Նախշունը:
-Գնա գործիդ է: Այ տղա Նարե՛կ, գնա էշը հանի, գալիս եմ:
Հոր դժգոհ դեմքից վախենալով, Նարեկն իսկույն դուրս թռավ և մեկ րոպե էլ չանցած նույն արագությամբ ետ եկավ:
-Պա՜պ… ,- երեխայի դեմքին խղճահարություն էր դրոշմված (այ քեզ հրաշք) — պապ, Մոխրուկը, Մոխրուկը…
Մոխրու՜կը… հարազատ վայերից հեռանալուց և այս վայրենիները ձեռքն ընկնելուց հետո Մոխրուկը դեռ ոչ մի անգամ չէր լսել իր անունը: Բոլորը նրան <<անբան էշ>> էին անվանում, իսկ այսօր հենց այդ անվան հեղինակի շուրթերից հնչեց իր անունը` ականջ շոյելու չափ հարգալից տոնով, բայց արդեն ուշ էր…

Advertisements

Ձեր Կարծիքը

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Փոխել )

Connecting to %s